జగమంత కుటుంబం నాది..ఏకాకి జీవితం నాది .. సంసార సాగరం నాదే .. సన్యాసం శూన్యం నాదే..

Showing posts with label తెలుగు సినిమా జన్మదినం. Show all posts
Showing posts with label తెలుగు సినిమా జన్మదినం. Show all posts

Thursday, March 10, 2016

ఎందరో మహానుభావుల కృషే కారణం.... (తెలుగు సినిమా జన్మదినోత్సవO)


ఎందరో మహానుభావుల కృషే కారణం 













‘‘ఎందరో మహానుభావుల కృషి వల్ల మనమిలా తెలుగు సినిమా తల్లి పండుగను ఆనందంగా జరుపుకోగలుగుతున్నాం. ఇప్పటి తరం కూడా ఈ వేడుకను జరపడం సంతోషకరమ’న్నారు అలనాటి ప్రముఖ నటి జమున.

 తొలి తెలుగు సినిమా ‘భక్తప్రహ్లాద’ ప్రేక్షకుల ముందుకొచ్చి ఈ నెల ఆరో తేదీకి 84 సంవత్సరాలయింది. ఈ సందర్భంగా హైదరాబాద్‌లో తెలుగు సినిమా జన్మదినోత్సవాన్ని తెలుగు చిత్ర పరిశ్రమ జరుపుకొంది. అందరూ కలిసి కేక్‌ను కోసి ఆనందాన్ని పంచుకున్నారు. 

అనంతరం జమున మాట్లాడుతూ ‘‘నిర్మాతలందరూ గర్వించదగ్గ నిర్మాత కె.రాఘవ. నేను నటిని కావడానికి కారణం ‘కీలుగుర్రం’. హెచ్‌.ఎం.రెడ్డి, కె.వి.రెడ్డి, తాతినేని ప్రకాశరావు వంటి ఎందరో ప్రముఖ దర్శకులు మమ్మల్ని తీర్చిదిద్దారు. ఇది చాలా అదృష్టం. ఇప్పటి తరంలోనూ గొప్ప దర్శకులున్నారు. వీరంతా వారి బాటలో నడుస్తూ ఇప్పడున్న సాంకేతికతను ఉపయోగించుకుని మరింత పురోగతిని సాధించాల’’న్నారు. 

తొలి తరం నటి కృష్ణవేణి మాట్లాడుతూ ‘‘ 1935లో సి.పుల్లయ్య రూపొందించిన ‘సతీ అనసూయ’లో నటించా. అందులో నా పారితోషికం ఆరు వందల రూపాయలు. ఆ తర్వాత నటిగా ఎన్నో చిత్రాల్లో నటించాను. పలు చిత్రాలు నిర్మించాను. అయితే నేను నిర్మించిన ‘కీలుగుర్రం’లో రాక్షసి వేషం వేయమని అంజలీదేవిని అడిగితే నేను పాట పాడితే వేస్తానని షరతు పెట్టి నటించింది. ఆ సినిమా ఆరోజుల్లోనే రూ.40 లక్షలు రాబట్టింది. అలనాటి జ్ఞాపకాలను ఈ వేడుకలో పంచుకోవడం ఆనందంగా ఉంద’’న్నారు. 

కోడి రామకృష్ణ మాట్లాడుతూ ‘‘మనమిలా ఈ వేడుక చేసుకోవడం ఓ జీవితసాఫల్యంగా భావిస్తున్నాను. ఈ వేడుకను మరింత ఘనంగా జరపలేదని అనుకోవద్దు. ఎందుకంటే తెలుగు సినిమా తల్లికి నిత్యమూ పండుగే. ఆనాటి మహానుభావులు సాధించినదానితో పోల్చుకుంటే మనం చేయాల్సింది ఇంకా చాలా ఉందనిపిస్తుంది. నాకు సినిమా భిక్ష పెట్టింది రాఘవగారే’’అని అన్నారు. 

‘‘ఈ వేడుకకు కారణమైన ఎందరో మహానుభావులను తలచుకుంటుంటే శరీరం పులకరించిపోతోంది. అనిర్వచనీయ అనుభూతిని పొందుతున్నామ’’న్నారు ఎస్వీ కృష్ణారెడ్డి. 

రామ్‌ రావిపల్లి చెబుతూ ‘‘తొలి తెలుగు సినిమా ‘భక్త ప్రహ్లాద’. హెచ్‌.ఎం.రెడ్డి దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రం 1931 సెప్టెంబరు 15న పుట్టిందనే ప్రచారం ఉంది. తెలుగు సినిమా పుట్టింది 1932 ఫిబ్రవరి 6 అనీ, దర్శకుడు హెచ్‌.ఎం.రెడ్డి అనీ, ఆ సినిమా తొలి టికెట్‌, పోస్టర్‌, కలెక్షన్‌ నివేదికలతో సహా నిరూపించిన రెంటాల జయదేవ్‌ కారణంగానే ఇప్పడీ వేడుకను ఈ రోజున జరుపుకున్నామ’’న్నారు. 

ఈ వేదికపై తొలితరం సినిమా ప్రముఖుల్ని సన్మానించారు. కార్యక్రమంలో తొలి నేపథ్య గాయని రావు బాలసరస్వతి, గీతాంజలి, నిర్మాత కె.రాఘవ, కె.ఎస్‌.రావు, రావి కొండలరావు, కాకరాల, రెంటాల జయదేవ్‌, అచ్చిరెడ్డి, కాశీ విశ్వనాథ్‌, సాగర్‌, రామసత్యనారాయణ, బాబ్జీ, సాయి వెంక‌ట్‌ తదితరులు పాల్గొన్నారు.






















(Published in 'Eenadu' daily, Cinema Page, 8th Feb 2016, Monday)
......................................

Thursday, February 11, 2016

అందుకే ఇన్నాళ్లు గుర్తింపుతో ఉన్నాం - సీనియర్‌ నటి జమున




‘‘గడిచిన రోజులు ఎంతో మంచివి. హెచ.ఎమ్‌. రెడ్డి, బి.ఎన,రెడ్డి, కె.వి.రెడ్డి, తాతినేని ప్రకాశరావు వంటి దర్శకులు నాలాంటి వారిని నాయికలుగా తీర్చిదిద్ది, వైవిధ్యమైన పాత్రలిచ్చి ప్రొత్సహించారు కాబట్టే తెలుగు పరిశ్రమలో ఇన్నాళ్లు మంచి గుర్తింపుతో ఉండగలిగాం. అలనాటి దర్శకులను స్ఫూర్తిగా తీసుకుంటే ఇప్పుడొస్తున్న యువ దర్శకులు కూడా ఉన్నత స్థాయికి చేరుకుంటారు’’ అని సీనియర్‌ నటి జమున అన్నారు.

 తెలుగు సినిమా పుట్టినరోజు వేడుక కళామంజూష కల్చరల్‌ అకాడమీ ఆధ్వర్యంలో ఆదివారం ప్రసాద్‌ ప్రివ్యూ థియేటర్‌లో జరిగింది. ఈ సందర్భంగా సీనియర్‌ నటీమణులు కృష్ణవేణి, జమున, గీతాంజలి, ప్రతాప్‌ ఆర్ట్స్‌ అధినేత కె. రాఘవ, గాయని రావు బాలసరస్వతి, రావి కొండలరావు, కాకరాల వెంకట సత్యనారాయణ, రెంటాల జయదేవలను జ్ఞాపికలతో సత్కరించారు. 

‘‘1935లో ‘సతీ అనసూయ’తో నన్ను బాలనటిగా పరిచయం చేసిన సి.పులయ్యగారిని ఎప్పటికీ మరువలేను. నటిగా, నిర్మాతగా సినీ పరిశ్రమలో నాకెన్నో మంచి అనుభవాలున్నాయి’’ అంటూ కృష్ణవేణి అలనాటి జ్ఞాపకాల్ని గుర్తు చేసుకున్నారు. 

‘‘చాలామంది మన సినిమా పుట్టినరోజును మరచిపోయాం అనుకుంటారు. పరిశ్రమకు చెందిన ఎవరొకరి జన్మదిన వేడుక ప్రతిరోజు జరుగుతూనే ఉంటుంది. అలా చూస్తే నిత్యం తెలుగు పరిశ్రమ పుట్టినరోజు వేడుక జరుపుకుంటునట్లే’’ అని కోడి రామకృష్ణ అన్నారు. 

‘‘తెలుగు పరిశ్రమ స్థాయి ఎంతో పెరిగింది. మున్ముందు ఇంకా అభివృద్ధి చెందాలని కోరుకుంటున్నాను’’ అని కె. రాఘవ తెలిపారు. 

ఎస్వీ కృష్ణారెడ్డి,, కె. అచ్చిరెడ్డి, తుమ్మలపల్లి రామసత్యనారాయణ, సాయివెంకట్‌, బాబ్జీ, రావిపల్లి రాంబాబు తదితరులు ఈ కార్యక్రమంలో పాల్గొన్నారు.





















(Published in 'Andhra Jyothy' daily, Cinema Page, 8th Feb 2016, Monday)
.................................

సిగ్గుపడాలా? గర్వపడాలా!? (తెలుగు సినిమా తల్లి జన్మదినోత్సవ వేడుకలు)




chitram...
మొట్టమొదటి తెలుగు టాకీ సినిమా భక్తప్రహ్లాద ప్రదర్శితమై 84 ఏళ్లయన సందర్భంలో పాత తరానికి చిరు సన్మానం. చిత్రంలో అచ్చిరెడ్డి, రాఘవ, రామారావు, జయదేవ, కృష్ణవేణమ్మ, రావు బాలసరస్వతి, జమున, గీతాంజలి, రావికొండలరావు


......................................










వందస్తుల ఆకాశ హార్మ్యానికైనా
-పునాది ఒక్కటే ఉంటుంది.
80 ఏళ్ల జీవిత ప్రయాణమైనా
-పుట్టుకనుంచే మొదలవుతుంది.
మనిషికైనా మహాక్రతువుకైనా.. విధ్వంసానికైనా వినోదాలకైనా -ఒక మొదలుంటుంది. అది తెలియకుండానే తెలుగు సినిమాకు 84 ఏళ్లు వచ్చేశాయి. పేగు తెంచుకున్న బిడ్డ -ప్రపంచంలోకి రాగానే ఆ అద్భుత ఘడియలను తడిమి తడిమి వెతుక్కుంటాం. ఎంతోమంది బిడ్డలకు జన్మనిచ్చి, కళాకారులుగా గుర్తింపునిచ్చిన తెలుగు సినీ కళామతల్లి -ఆవిర్భావ ఘడియల్ని మాత్రం చరిత్ర పేజీల్లో నిక్షిప్తం చేయలేకపోయాం. దాని నీడన బతికేస్తూనే -మొదలును నరికేసే ప్రయత్నం మాత్రం
దిగ్విజయంగా చేసేస్తున్నాం.

మంచో చెడో, తెలిసో తెలియకో, దొరికిన ఆధారాలు నిజమో కాదోనన్న శంకలు పెట్టుకోకుండా చిన్నదో పెద్దదో -్ఫబ్రవరి 6న హైదరాబాద్‌లో కొందరు ఔత్సాహికులు చిన్న మహత్కార్యం నిర్వహించారు. పొరుగు రాష్ట్రం రికార్డుల్లో నిక్షిప్తమైవున్న ‘్భక్త ప్రహ్లాద’ ప్రదర్శిత తేదీని గుర్తు చేసుకున్నారు. అదే తెలుగు సినిమా ‘డేట్ ఆఫ్ బర్త్’ అన్న ఆనవాళ్లను ఆనవాయితీ చేసే సదుద్దేశంతో -ఆనందంగా వేడుక జరుపుకున్నారు. పదేళ్ల ప్రయత్నంతో ఆ తేదీని ఒకరు వెలికితీస్తే, వందేళ్ల సినిమాకు ఇంత అన్యాయం చేశామా? అన్న సిగ్గుతో కొందరు కనీసం చిన్న పండగైనా చేశారు. అసలా తేదీని ఎవరు నిర్థారించారు? తెలుగు సినిమా జన్మదినంగా ఆ రోజునే ఎందుకు జరుపుకోవాలన్న -అనుమానాలు అక్కడెవరికీ రాలేదు. నిజానికి రాకూడదు కూడా. ఎందుకంటే -అసలు లేనిదానికంటే తెలిసిన తేదీని ‘సినిమా బర్త్ డే’ అనుకుని సెలబ్రేషన్ చేయడం ఉత్తమం కనుక.

ఇంతకాలం మూలాలను గాలికి వదిలేసుకున్నందుకు సిగ్గుపడాలా? ఇప్పటికైనా తెలివి తెచ్చుకుని చిన్న ప్రయత్నంగా వెలికితీసిన ‘డేట్ ఆఫ్ బర్త్’ను అతి చిన్నగానైనా సెలబ్రేట్ చేసుకున్నందుకు గర్వపడాలా? అన్నది -సినిమాను నమ్ముకున్నోళ్ల, సినిమాను అమ్ముకుంటున్నోళ్ల, సినిమాను అభిమానించి ఆరాధించేవాళ్ల ఆత్మసాక్షిమీద ఆధారపడి ఉంటుంది.

ఎవరెస్ట్ ఎత్తాలనుకుంటే అత్యాశగానీ, ఎక్కాలనుకోవడంలో తప్పులేదుగా. నిన్న జరిగింది అలాంటి ప్రయత్నమే. తెలుగు సినిమాను ప్రత్యేకంగా ఉద్దరించాల్సిన పని లేదు. కనీసం -దాని పుట్టుకను గాలికొదిలేయకుండా నిక్షిప్తం చేసుకోవడం, పండుగ చేసుకోవడం మాత్రం చారిత్రక అవసరం. అందుకు -ఇచ్చకాలు చెప్పే గొప్ప స్టార్లు ఎంతవరకూ సహకరిస్తారో చూద్దాం.
ప్రపంచ సినిమా ప్రారంభమైనప్పుడే -తెలుగు సినిమా అంకురార్పణకు ఆలోచనా బీజం పడింది. మూకీ సినిమాగా ఆరంభమైంది. అయితే మూకీకి -్భషతో సంబంధం లేదు కనుక వాటిని విడిచిపెట్టాలి. మూకీ నుంచి మొదలైన అడుగులు టాకీకి చేరడంతో -తొలి తెలుగు టాకీ సినిమాగా భక్తప్రహ్లాద విడుదలైంది. నిజానికి ఆ సినిమా విడుదల రోజే -తెలుగు సినిమా డేట్ ఆఫ్ బర్త్. ఆ రోజు ఎప్పుడు? అన్నది కొనే్నళ్ల వరకూ అంతుచిక్కనిదే.
**

టాకీలు వచ్చిన తరువాత -సినిమా నిర్మాణంలో మునిగిపోయిన ముందుతరం చరిత్రను నమోదును చేయడం తెలుగు పరిశ్రమ మర్చిపోయింది. షూటింగ్‌ల్లో మునిగిపోయి గొప్ప చిత్రాలను రూపొందించారే తప్ప, చరిత్రను నిక్షిప్తం చేసుకోవాలన్న ఆలోచనకు రాలేకపోయారు. తొలి తెలుగు చిత్రం తొలిసారి తెరపై ఎప్పుడు ఆవిష్కృతమైందో ఎవరికీ తెలియని పరిస్థితి. ఆ విషయాన్ని నిర్ధారించుకోడానికి 80ఏళ్లు పట్టింది. డేట్ ఆఫ్ బర్త్‌ను సెలబ్రేట్ చేసుకోవడానికి మరో నాలుగేళ్ల కాలం గడిచింది. తొలి తెలుగు టాకీ సినిమా భక్త ప్రహ్లాద తెరపై తొలిసారి ఫిబ్రవరి 6, 1932లో ప్రదర్శించారన్న విషయాన్ని ఔత్సాహిక జర్నలిస్ట్ రెంటాల జయదేవ నాలుగేళ్ల క్రితమే నిరూపించాడు. అయినా పరిశ్రమ పెద్దలకు అదేమంత గొప్ప విషయం అనిపించలేదు. తెలుగు సినిమా తల్లి జన్మదినోత్సవ వేడుకలు జరుపుకోడానికి ఒక మొదలు దొరికిందన్న ఆనందం కలగలేదు.
**

సినిమా అనేది వినోదాన్ని పంచే వేడుక. స్వర్గయుగం నుంచీ ఎన్నో సినిమా వేడుకలు జరిగాయి. పరిశ్రమలోనూ, ప్రతి చిత్రంలోనూ, సినిమా విడుదలకు, వందరోజుల ప్రదర్శనకు.. ఇలా చిన్న కారణాలకూ పెద్ద వేడుకలే చేశారు. చేస్తూ వస్తున్నారు. ఆ వేడుకలు శృతిమించి స్టార్ హీరోల బర్త్‌డేలు, ఆడియో విడుదలలు, టీజర్లు, ఫస్ట్ పిక్ విడుదలలూ ఇలా వేడుకలు జరుగుతూనే ఉన్నాయి. చివరకు -స్టార్ హీరో సోషల్ మీడియా ఫాలోవర్స్ లక్షదాటినా, మేకోవర్ స్టిల్‌కు మిలియన్ లైకులొచ్చినా -పండుగలు చేస్తూనే ఉన్నారు. వీటన్నింటికీ మూలమైన -సినిమా పుట్టుకను మాత్రం పట్టించుకున్న వాళ్లు లేరు. బిడ్డ పుడితే జన్మనక్షత్రం, రాసిఫలం చూసుకుని ఉన్నతమైన భవిష్యత్ కోసం జాతకం రాయించుకుంటాంగానీ, -ఇంతమంది బిడ్డలకు కళా జన్మనిచ్చిన తెలుగు సినిమా పుట్టినరోజు జరుపుకోవడానికి తీరికలేనంత బిజీ అయిపోవడం నిజంగా దురదృష్టం. ఇప్పటి వరకూ పుట్టిన తేదీ తెలీదు కనుక జరపలేదు అనుకోవచ్చు, తెలిసిన తరువాతైనా ఏదీ పండుగ. ఎక్కడ వేడుక?
**
1932లో మాట్లాడే సినిమా మొదలైంది కనుక ఇప్పటికి 84 ఏళ్ల తెలుగు సినిమా అంటున్నాం. బాల్యం నుంచీ ఎయే దశలో ఏయే ఆనందం పొందుతామో -అలాగే తెలుగు సినిమా కూడా వనె్నచినె్నలు పోయి, దెబ్బలు తగిలించుకుని, ముళ్లనుదాటుకుని, కొన్ని సందర్భాల్లో పూలపై నడుస్తూ.. మొత్తానికి ఉన్నతమైన దశకు చేరకుంది. కష్టనష్టాలకు, సుఖానందాలకు నిలువెత్తు సాక్ష్యంగా ఇప్పటికీ -అప్పటి తరం నిలిచే ఉంది. వాళ్లను కదిలిస్తే కథలుగా చెప్తారు కూడా. కానీ కదిలించేది ఎవరు? చరిత్రను నిక్షిప్తం చేసేది ఎవరు?.
**
ఫిబ్రవరి 6, 2016.
పరిశ్రమను ప్రేమించే కొందరు వ్యక్తులు తెలుగు సినిమా తల్లి బర్త్‌డేను సెలబ్రేట్ చేశారు. కళామంజూష పేరిట ఏర్పాటు చేసిన సాంస్కృతి సంస్థ తరఫున దర్శకుడు బాబ్జీ, రామ్ రావిపల్లి, తుమ్మలపల్లి రామసత్యనారాయణ లాంటివాళ్లు అందులో పాలుపంచుకున్నారు. నిజానికిది -చిరు ప్రయత్నమే. కానీ -తెలుగు సినిమా చరిత్రలోని మొదటి అంకాన్ని రికార్డు చేసుకోవాలన్న చారిత్రక అవసరాన్ని గుర్తు చేసే చేదు నిజం. తెలుగు సినిమా పుట్టుపూర్వోత్తరాల గురించి వచ్చే తరాలు తెలుసుకోవాలంటే -ఇప్పుడు మనం వాటిని రికార్డు చేసి తీరాలన్న సంకల్పం వాళ్లది. అదృష్టంకొద్దీ ఇప్పటికీవున్న అప్పటి ఉద్ధండ నటీనటులు, దర్శకులు చెప్పే విషయాలను భద్రపర్చాలన్న సంకల్పం వాళ్లది. అప్పటి చరిత్ర మూలాల్ని కనుక్కోడానికైనా -ఇలాంటి చిరు ప్రయత్నాలు మొదలెట్టాలన్న కర్తవ్యాన్ని గుర్తు చేసే వేడుకది.
**
అందాల కలల ప్రపంచానికి సంబంధించిన తొలి అడుగు కనుక్కున్నారన్నది ఇక్కడ ప్రధానం కాదు. కానీ- ఈ ప్రయత్నం నుంచే అనేక చారిత్రక కోణాలు తెలుసుకునే ద్వారాలు తెరుచుకుంటాయి. అప్పటి సినిమా నిర్మాణ విశేషాల చరిత్ర అందుబాటులోకి వస్తుంది. ప్రస్తుతం తెలుగు సినిమా తొలి ప్రదర్శన తేదీని హైదరాబాద్ ప్రసాద్ ల్యాబ్‌లో ‘బర్త్ డే’గా నిర్వహించారు. ఇందులో తొలి నాళ్లల్లో కథానాయికగా నటించి, అనేక చిత్రాలను శోభనాచల స్టూడియో ద్వారా రూపొందించి అనేక మంది లెజెండ్స్‌ను పరిశ్రమకు పరిచయం చేసిన సి కృష్ణవేణి, తొలితరం నేపథ్యగాయని రావు బాలసరస్వతి, శతాధిక వృద్ధుడైనా ఇప్పటికీ మంచి కథ దొరికితే సినిమా తీస్తానంటున్న ప్రతాప్ ఆర్ట్స్ కె రాఘవతోపాటు అలనాటి నటీమణులు జమున, గీతాంజలి, నటులు కాకరాల, రావి కొండలరావు, కెఎస్ రావు లాంటి వాళ్ళను సత్కరించుకుని పండుగ చేసుకున్నారు. వాళ్ల అనుభవాలను తెలుసుకుని ఆనందించారు. ఈ ప్రయత్నం చల్లారిపోకుండా, తడారిపోకుండా సినీ పరిశ్రమలోని పెద్దలు నడుంకట్టాలి. అప్పుడే తెలుగు చిత్ర పరిశ్రమకు సరైన రికార్డు లేదని బాధపడుతూ సిగ్గుపడే పరిస్థితికి ఫుల్‌స్టాప్ పెట్టినవాళ్లం అవుతాం. కేవలం తళుకు బెళుకు చిత్రాలు చూపడమే కాదు, పరిశ్రమ చరిత్రనూ చెప్పేవాళ్లం అవుతాం. ఎవరో ఒకరు పూనుకుంటారులే అనుకోకుండా -పరిశ్రమ మనకు అన్నం పెట్టిందన్న నిజమైన అభిమానం ఉన్న వాళ్లంతా తరువాతి ‘బర్త్‌డే’లు పెద్ద ఎత్తున నిర్వహించడానికి పూనుకోవాలి. మూడుపువ్వులు ఆరుకాయల చరిత్రను లిఖించే సంప్రదాయాన్ని శాశ్వతంగా కొనసాగించాలి.
..............................................
జాతకం ఎలా?

ఎంతో ఆనందాన్ని, వినోదాన్ని పంచే తెలుగు సినిమా ఇటీవలి కాలంలో ఎందుకు వెలవెలబోతోందన్న ప్రశ్న -ఓ ఔత్సాహిక వ్యక్తికి కలిగిందట. జాతకం చెప్పమని జ్యోతిష్యుడు దగ్గరకెళ్తే -అందుకు పుట్టిన తేదీ కావాలని కోరాడట. అధ్యయనాలు, అష్టకష్టాల తరువాత ఒక తేదీని నిర్థారించుకున్న ఆ వ్యక్తి -తెలుగు సినిమా పుట్టిన తేదీని మళ్లీ జ్యోతిష్యుడికి చూపించాడట. మీ పరిశ్రమలో సిఎం అయిన నటుడున్నాడా? అని ప్రశ్నించాడట జ్యోతిష్యుడు. ఉన్నాడని సమాధానమిచ్చాడు ఔత్సాహికుడు. తన పాటతో అలరించిన గంధర్వ గాయకుడు ఉన్నాడా? అన్న ప్రశ్నకు ఘంటశాల పేరు చెప్పాడట. పరిశ్రమకు అంతర్జాతీయఖ్యాతి తెచ్చిన రెండు కళ్లలాంటి నటులున్నారా? అన్న ప్రశ్నించాడట పుట్టిన రోజుతో జాతకాన్ని చూస్తూ జ్యోతిష్యుడు. ఎన్టీఆర్, ఎన్నాఆర్‌ల పేర్లు చెప్పాడట ఔత్సాహికుడు. అయితే, ఇదే మీ తెలుగు సినీ కళామతల్లి పుట్టిన రోజయ్యా! అంటూ నిర్థారించాడట జ్యోతిష్యుడు. ఆ రోజునే మనమిప్పుడు సెలబ్రేట్ చేసుకున్నాం.
-ఎస్వీ కృష్ణారెడ్డి
.................................
ఎగతాళితో ప్రేరణ
నేను చెన్నయ్‌లో ఉన్నప్పుడు ఓ తమిళ పాత్రికేయుడు చేసిన ఎగతాళి తెలుగు సినిమా బర్త్ డేట్‌ను కనుక్కోవడానికి ప్రేరణ అయ్యింది. అన్ని రకాల ఆధారాలతో తమిళ సినిమాకు చరిత్రవుంది, మీకు లేదా? అంటూ ఎగతాళిగా ప్రశ్నించినపుడు జవాబు కోసం వెతకడం ప్రారంభించాను. ఢిల్లీ, కోల్‌కతా, హైదరాబాద్, చెన్నయ్, ముంబయి ప్రాంతాల్లో తిరిగి పదేళ్లు చేసిన కృషికి -చిన్న ఫలితం దొరికింది. అది -తొలి తెలుగు టాకీ సినిమా భక్త ప్రహ్లాదను శ్రీ కృష్ణ ఫిలిమ్స్ పతాకంపై బొంబాయికి చెందిన నిర్మాతలు రూపొందించారు. ముంబయి గెజిట్‌లో విడుదల చేసిన సెన్సార్ సర్ట్ఫికెట్‌ను పరిశీలిస్తే -అది ఫిబ్రవరి 6, 1932న విడుదలైందని అర్థమైంది. ఆ తేదీనే తొలి తెలుగు సినిమా ప్రదర్శన తేదీగా పరిగణించాలి.

- రెంటాల జయదేవ్
...............................
ఆమే.. అన్నం పెట్టింది!
తొలి నాళ్లల్లో నేను శోభనాచల స్టూడియోలో రికార్డింగ్ అసిస్టెంట్‌గా ఉండేవాడిని. షూటింగ్ కోసం కృష్ణవేణమ్మ నృత్యాన్ని సాధన చేస్తూ, రికార్డు చేసిన పాటను ప్రొజెక్టర్‌లో వెనక్కితిప్పి మళ్లీ మళ్లీ వినిపించమనేవారు. ప్రొజెక్టర్‌ను వెనక్కు తిప్పి పాటను వినిపించేవాళ్లం. సాంకేతికంగా సౌలభ్యం లేకున్నా, అంత కష్టాన్ని అప్పట్లో భరిస్తూ నిబద్ధతగా సాధన చేసేవారు. మీర్జాపురం రాజావారు మాటిమాటికీ ప్రొజెక్టర్‌ను వెనక్కు తిప్పుతున్నానంటూ ఉద్యోగంలోనుంచి తీసేస్తానన్నారు. అప్పుడు కృష్ణవేణమ్మ నేను రిహార్సల్స్ చేస్తున్నందువల్ల మళ్లీ మళ్లీ ప్రొజెక్టర్‌ను వెనక్కు తిప్పి పాట పెట్టమన్నానని చెప్పడంతో నా ఉద్యోగం నిలబడింది. నాకు ప్రమోషన్ కూడా ఇచ్చారు. కళాకారులను బిడ్డల్లా చూసుకునే రోజులవి. అందుకే స్వర్ణయుగంగా ఇప్పటికీ భావిస్తుంటాం.
- కెఎస్ రావు
.....................................
థ్రిల్లింగ్‌గా వుంది

తెలుగు సినిమా పుట్టిన రోజు ఉత్సవంలో పాల్గొనడం థ్రిల్‌గా ఉంది. వేలంటైన్స్, హీరోల హ్యాపీ బర్త్‌డేలు సెలబ్రేట్ చేసుకుంటున్న మనకి సినిమా బర్త్ డే సెలబ్రేట్ చేసుకోవడానికి ఒక డేట్ దొరికినందుకు గర్వించాలి. స్వర్ణయుగం సినీ కాలానికి ఆనవాళ్లుగా ఉన్న కృష్ణవేణమ్మ, జమున, గీతాంజలి వంటి వారిని సన్మానించుకోవడం మనల్ని మనం గౌరవించుకోడవమే.
- కాశీ విశ్వనాథ్

- Article written by Sarayu Sekhar
.......................................












































.......................................
...........................

తెలుగు సినిమా పుట్టినరోజు వేడుకలు


తెలుగు సినిమా పుట్టినరోజు వేడుకలు  [Held on 06-Feb-2016- Saturday at Prasad Labs, Hyderabad]

http://www.tv5news.in/newsdetails.aspx?ID=37622&SID=73&Title=Telugu%20cinema%20birthday%20celebrations


http://www.tv5news.in/WatchVideo.aspx?ID=37622&SID=73&Title=Telugu%20cinema%20birthday%20celebrations


(Telecasted in TV5 news channel on 7th Feb 2016, Sunday)
.............................................

Thursday, April 17, 2014

తెలుగు సినిమా పుట్టినరోజు


నేడు తెలుగు సినిమా పుట్టినరోజు
 మన తొలి
పూర్తి తెలుగు
 టాకీ
 ‘భక్త ప్రహ్లాద’.
 తెలుగు
 నాట టాకీ
వేళ్లూను
కోవడానికి
ఈ సినిమానే శ్రీకారం
 చుట్టింది. అందుకే
ఈ చిత్రం విడుదలైన
రోజుని తెలుగు సినీ
 ప్రియులందరూ
కచ్చితంగా గుర్తు
పెట్టుకోవాలి. నిన్న
మొన్నటివరకూ ‘భక్త ప్రహ్లాద’ 1931 సెప్టెంబర్ 15న
విడుదలైందనే అనుకున్నారు. అయితే సీనియర్
పాత్రికేయుడు రెంటాల జయదేవ నాలుగేళ్లు శ్రమించి,
ఎంతగానో పరిశోధించి విడుదల తేదీపై వాస్తవ
చరిత్రను వెలికి తీశారు. ఆయన పరిశోధన ప్రకారం
తెలుగు సినిమా అసలు సిసలు పుట్టినరోజు
1932 ఫిబ్రవరి 6. ఇందుకు సంబంధించి ఆధారాలు
కూడా సంపాదించారు. మొత్తం  9,762 అడుగుల
నిడివి గల పది రీళ్ల ‘భక్తప్రహ్లాద’ చిత్రం
1932 జనవరి 22న బొంబాయిలో సెన్సారింగ్ జరుపుకుంది.

 ఆ సెన్సార్ సర్టిఫికెట్ నెంబర్-11032. ‘తొలి 100% తెలుగు టాకీ’గా
సగర్వంగా ప్రకటించుకున్న  ‘భక్త ప్రహ్లాద’ చిత్రం 1932 ఫిబ్రవరి 6న
బొంబాయిలోని కృష్ణా సినిమా థియేటర్‌లో తొలుత
విడుదలైంది. ఆ లెక్క ప్రకారం ఈ సినిమాకు నేటికి 82 ఏళ్లు నిండాయి.
హెచ్.ఎమ్.రెడ్డి దర్శకత్వంలో రూపొందిన ఈ చిత్రంలో సురభి
 నాటక కళాకారులే అధిక పాత్రలు పోషించారు.
మునిపల్లె సుబ్బయ్య, సురభి కమలాబాయి, మాస్టర్
కృష్ణారావు, ఎల్వీ ప్రసాద్ తదితరులు
ఇందులో ముఖ్య పాత్రధారులు. ‘తెలుగు సినిమా
 పుట్టినరోజు’ని ప్రతి ఏటా పరిశ్రమ
ఓ వేడుకగా ఘనంగా నిర్వహిస్తే బావుంటుంది.

................................................

Wednesday, September 18, 2013

పెదవి విప్పిన ప్రాంతీయ భాషలు


భారతీయ టాకీకి ఇప్పుడు శతవసంతాలు నిండాయి. ఈ నూరేళ్ళ పండుగ సందర్భంగా భారతదేశంలోని వివిధ భాషల్లో వచ్చిన తొలి టాకీ చిత్రాలు, వాటి విడుదల తేదీల వివరాలు ఏమిటంటే...
- తొలి భారతీయ టాకీ అర్దేషిర్ ఇరానీ దర్శకత్వంలో హిందీ - ఉర్దూ భాషల సమ్మేళనమైన హిందుస్థానీలో వచ్చిన 'ఆలమ్ ఆరా' (విడుదల: 1931 మార్చి 14)
- బెంగాలీలో అమర్‌ చౌధురి దర్శకత్వంలోని 'జమాయ్ షష్ఠి' (విడుదల: 1931 ఏప్రిల్‌ 11),
- తొలి దక్షిణ భారతీయ భాషా (తమిళ - తెలుగు) టాకీ హెచ్‌.ఎం. రెడ్డి 'కాళిదాస్‌' (1931 అక్టోబర్‌ 31)
- తొలి సంపూర్ణ తెలుగు టాకీ 'భక్త ప్రహ్లాద' (1931 చివరలో నిర్మాణం మొదలై, 1932 ఫిబ్రవరి 6న విడుదల)
- మొట్టమొదటి పూర్తి తమిళ టాకీ 'హరిశ్చంద్ర' (1932 ఏప్రిల్‌ 9)
- మరాఠీలో వి. శాంతారామ్‌ దర్శకత్వంలో 'అయోధ్యా చే రాజా' (1932),
- గుజరాతీలో నానూబాయ్ వకీల్‌ దర్శకత్వంలో 'నరసింహ మెహతా' (1932),
- కన్నడంలో వై.వి. రావు దర్శకత్వంలో 'సతీ సులోచన' (1934 మార్చి 3),
- అస్సామీలో ప్రసాద్‌ అగర్వాల తీసిన 'జోరుమతి' (1935),
- ఒరియాలో మోహన్‌ గోస్వామి నిర్దేశకత్వంలోని 'సీతా బిబాహ' (1936),
- పంజాబీలో కె.డి. మెహ్రా తీసిన 'పిండ్‌ దీ కుడీ' (1936),
- మలయాళంలో ఎస్‌. నోట్టానీ దర్శకత్వంలో వచ్చిన 'బాలన్‌' (1938) చిత్రాలు ఆ యా భాషల్లో తొలి టాకీలు.
- ఇంగ్లీషులో వచ్చిన తొలి భారతీయ టాకీగా జె.ఎల్‌. ఫ్రీర్‌ దర్శకత్వంలోని 'కర్మ' (1933) ప్రత్యేకత సాధించింది.
.....................................................

Tuesday, February 12, 2013

'రేడియో తరంగ'లో తెలుగు సినిమా పుట్టిన రోజు…ఇంటర్వ్యూ











హైదరాబాద్ నుంచి నడుస్తున్న ఇంటర్ నెట్ రేడియో అయిన 'రేడియో తరంగ' (http://telugu.tharangamedia.com) వారు తెలుగు సినిమా 82వ జన్మదినం సందర్భంగా ఓ ప్రత్యేక కార్యక్రమం ప్రసారం చేశారు. ప్రింట్, రేడియో, టీవీ జర్నలిజాల్లో విశేష అనుభవమున్న సీనియర్ జర్నలిస్టు తుర్లపాటి నాగభూషణరావు గారు ఉన్నట్టుండి ఫోన్ చేసి, భక్త ప్రహ్లాద విశేషాలను శ్రోతలతో పంచుకోవాలని కోరారు. హైదరాబాద్ నుంచి ఫోన్ చేసి, అప్పటికప్పుడు ప్రత్యక్ష ప్రసారంలో నాతో ఇంటర్వ్యూ చేయడం ఓ థ్రిల్లే. అప్పటికప్పుడు ఆ పది నిమిషాల్లో చెప్పిన సంగతులు, తెలుగు గడ్డ మీది తొలి పర్మినెంట్ సినిమా థియేటర్ అయిన విజయవాడ మారుతీ సినిమా హాలు (స్థాపితం 1921) విశేషాలు, భక్త ప్రహ్లాద కూడా అక్కడ విడుదల కావడం లాంటివన్నీ ఈ ఇంటర్వ్యూలో వచ్చాయి.

ప్రముఖ సినీ నటుడు గుండు హనుమంతరావుతో కూడా ఆ కార్యక్రమంలో మాట్లాడించారు. ఆ ఇంటర్వ్యూ మొత్తాన్నీ, చిన్న వార్తతో సహా రేడియో తరంగ వెబ్ సైట్ లో పోస్ట్ చేసినట్లు తుర్లపాటి నాగభూషణరావు గారు ఇవాళే చెప్పారు. ఆసక్తి గల సినీ, రేడియో ప్రియుల కోసం వారి పోస్ట్ నూ, ఆ ఆడియో క్లిప్ నూ ఇక్కడ అందిస్తున్నా. విని ఆనందించండి... ఆశీర్వదించండి....


 తెలుగు సినిమా పుట్టిన రోజు


తెలుగు సినిమా పుట్టినరోజు సందర్భంగా 1932 ఫిబ్రవరి 6న విడుదలైన పూర్తి నిడివిగల తెలుగు టాకీ చిత్రం భక్తప్రహ్లాద. ఈ చిత్రం విడుదల సంవత్సరం, తేదీ విషయంలో ముసురుకున్న అనుమానాలను సినీ పరిశోధకలు రెంటాల జయదేవ (మద్రాసు)గారు వివరణ ఇచ్చారు. విజయవాడ శ్రీ మారుతీ సినిమాహాలులో ఈ చిత్రం అప్పట్లో ఆడింది. ఆ సినిమాహాలుకీ ఓ ఘన చరిత్ర ఉంది. అలాగే సురభి నాటక సమాజంతో కూడా ఈ సినిమాకు అనుబంధం ఉంది. 2013 ఫిబ్రవరి ఆరున రేడియో తరంగాలో నాగ్ తుర్లపాటి నేతృత్వంలో  ప్రసారమైన ఫోకస్ షోలో రెంటాల జయదేవ, హాస్యనటులు గుండు హనుమంతరావుగారి జ్ఞాపకాలు వినండి.


ఫోకస్, వ్యూస్ అండ్ న్యూస్ అనే ఆ ప్రత్యేక కార్యక్రమం వినడానికి ఇక్కడ ఈ లింకు నొక్కండి...





Wednesday, February 6, 2013

తెలుగు సినిమా 82వ పుట్టినరోజు


‘భక్త ప్రహ్లాద’ మన తొలి సినిమా. తెలుగు సినిమా వృక్షానికి విత్తనం వేసిన సినిమా. ‘భక్త ప్రహ్లాద’ విడుదలై నేటికి 81 ఏళ్లు నిండి, 82లోకి ఎంటరవుతోంది. నిన్న మొన్నటి వరకూ ఈ సినిమా విడుదల విషయంలో ఓ సందిగ్ధావస్థ ఉంది. దాదాపుగా అంతా 1931 సెప్టెంబరు 15నే తెలుగు సినిమా పుట్టిన్రోజుగా పరిగణించేవారు. సీనియర్ పాత్రికేయుడు, సినీ పరిశోధకుడు రెంటాల జయదేవ ఎంతో పరిశోధన జరిపి ‘భక్త ప్రహ్లాద’ 1932 ఫిబ్రవరి 6న విడుదలైందని కొన్ని ఆధారాల ద్వారా నిరూపించారు. హెచ్.ఎం.రెడ్డి దర్శకత్వంలో ఈ చిత్రం రూపొందింది. 


18
వేల రూపాయల పెట్టుబడితో 18 రోజుల్లో సినిమా నిర్మాణం పూర్తి చేశారు. 9,762 అడుగుల నిడివిగల 10 రీళ్ల ఈ చిత్రం 1932 జనవరి 22న బొంబాయిలో సెన్సారింగ్ జరుపుకుంది. ఈ సినిమాను మొదట బొంబాయిలోని కృష్ణా సినిమా థియేటర్‌లో ఫిబ్రవరి 6న విడుదల చేశారు. బొంబాయిలో రెండు వారాలు ఆడిన తర్వాత విజయవాడ (శ్రీ మారుతి సినిమాహాలు), రాజమండ్రి (శ్రీకృష్ణా సినిమాహాలు)ల్లో విడుదలైంది. అటుపై మద్రాసులో ఏప్రిల్ 2న విడుదలైనపుడు మాత్రం బాగా హంగామా చేశారు. నాటకాలకు బాగా అలవాటు పడిన అప్పటి ప్రేక్షకులకు తెరమీద బొమ్మలు కదలడమే ఓ వింత అనుకుంటే, ఈ బొమ్మలు మాట్లాడ్డం మరో విడ్డూరంగా అనిపించింది. 

ఈ సినిమా నిర్మాణం కోసం హెచ్.ఎం.రెడ్డి ఎంతో ప్రయాసపడ్డారు. సురభి నాటక కంపెనీవారితోనే ఇందులో ఎక్కువ వేషాలు వేయించారు. మునిపల్లె సుబ్బయ్య, సురభి కమలాభాయి, సింధూరి కృష్ణారావు తదితరులు ముఖ్యపాత్రలు పోషించారు. ఎల్వీప్రసాద్ మొద్దబ్బాయిగా నటించారు. టైటిల్ రోల్ చేసిన కృష్ణారావునే మన తొలి తెలుగు కథానాయకునిగా చెప్పుకోవాలి. 

కృష్ణా ఫిలింస్ పతాకంపై తయారైన ఈ సినిమాకి హెచ్.ఆర్.పద్మనాభశాస్త్రి సంగీతం అందించగా, చందాల కేశవదాసు సాహిత్యం సమకూర్చారు. ‘భక్త ప్రహ్లాద’ ప్రేక్షకాదరణ చూసి చాలామంది చిత్ర నిర్మాణం వైపు మొగ్గు చూపారు. మన  దురదృష్టమో, అశ్రద్ధో ఈ సినిమా చూద్దామంటే ప్రింట్ కూడా అలభ్యం. ఒకటి, రెండు స్టిల్స్, పోస్టర్లే మనకు మిగిలిన జ్ఞాపకాలు. సినిమాను ప్రేమించే ప్రతి ఒక్కరూ ‘భక్త ప్రహ్లాద’ను ఒక్కసారైనా స్మరించుకోవాల్సిందే.

 

(6 ఫిబ్రవరి 2013, బుధవారం నాటి సాక్షి దినపత్రిక, సినిమా పేజీలో ప్రచురితం)

తొలి పూర్తి తెలుగు సినిమా 'భక్త ప్రహ్లాద'కు 81 ఏళ్లు నిండాయోచ్...




















టాకీల ఆవిర్భావంతో సినిమా ఎవరూ ఊహించనంత మార్పులకు లోనయింది. ఆంగ్లో ఇండియన్లు, 'మూకీ మహారాజులు'గా వెలుగొందిన ఎంతోమంది టాకీల రాకతో క్రమేపీ తమ ప్రాభవాన్నీ, ప్రతిష్టనూ కోల్పోయారు. అప్పటివరకూ భాషాబేధాలు లేకుండా అందరినీ సమానంగా అలరించిన సినిమా ప్రేక్షకుల మ«ధ్య కొత్త గోడల్ని ఏర్పరచింది. దీని ప్రభావం వల్ల ఎవరికి వారు తమ భాషలోనే చలనచిత్రాలు ఉండాలన్న కోరికను వ్యక్తం చేయసాగారు. మిగిలిన వారి సంగతి అలా ఉంచితే మనదేశంలో టాకీల నిర్మాణం ప్రారంభం కాగానే తెలుగులో కూడా టాకీ చిత్రం రావాలనీ, భారతీయచలనచిత్ర చరిత్రలో తెలుగు సినిమాకు సముచిత స్థానం లభించాలనీ కలలు కన్న జి.మంగరాజు వాటిని సాకారం చేసుకోవడానికి విశేషంగా కృషి చేశారు. ముంబాయిలో ఉండే మాణిక్యాలాల్ శేఠ్‌తో పరిచయం ఏర్పడటంతో ఆయనతో సుదీర్ఘ చర్చలు జరిపి తెలుగులో టాకీ నిర్మాణానికి ముందడుగు వేసేలా చేశారు. 

అలా హెచ్.ఎం.రెడ్డి దర్శకత్వంలో తయారైన తొలి తెలుగు టాకీ 81 ఏళ్ల క్రితం 1932 ఫిబ్రవరి 6న విడుదలైంది. భారతీయ తొలి టాకీ 'ఆలంఆరా' విడుదలైన ఆరు నెలలకు అంటే 1931 సెప్టెంబర్ 15న 'భక్త ప్రహ్లాద' చిత్రం విడుదలైన మాట వాస్తవం కాదనీ, 1932 జనవరి 22న సెన్సార్ పూర్తి చేసుకుని ఫిబ్రవరి 6న ఈ సినిమా విడుదలైందని ఆధారాలతో సహా పాత్రికేయుడు రెంటాల జయదేవ 'ఆంధ్రజ్యోతి' ద్వారా వెల్లడించిన సంగతి చాలా మందికి గుర్తుండే ఉంటుంది. మరో విషయం ఏమిటంటే ఈ సినిమా తొలిసారిగా విడుదలైంది అప్పటికి అం«ద్రులు పెద్ద సంఖ్యలో ఉన్న ముంబాయిలో. సెన్సారైన మరుసటి వారమే "తెలుగులో మాటలు, పాటలున్న భారత్ మూవీటోన్ వారి భక్తరస చిత్రం 'భక్తప్రహ్లాద్' త్వరలో విడుదల'' అనే ప్రకటన 1932 జనవరి 31 'ది బాంబే క్రానికల్'లో వచ్చింది. ఆ ప్రకటన వచ్చిన వారంలోపలే ముంబయిలోని న్యూ ఛార్నీ రోడ్డులో ఉన్న కృష్ణా సినిమాలో తొలిసారిగా 'భక్త ప్రహ్లాద' చిత్రం విడుదలైంది. ప్రీవ్యూ చూడటం వల్ల ఆ రోజుకి వచ్చేలా కొన్ని దినపత్రికలు సమీక్షలు రాశాయి. 1932 ఫిబ్రవరి 6న 'ది టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా' దినపత్రికలో కూడా 'భక్త ప్రహ్లాద' రివ్యూ వచ్చింది.

జయదేవ పరిశోధనలో వెల్లడైన వివరాల ప్రకారం ఈ సినిమా చెన్నయ్‌లో విడుదల కావడానికి మరో రెండు నెలలు పట్టింది. తెలుగు ఉగాదికి నాలుగు రోజుల ముందు అంటే 1932 ఏప్రిల్ 2 శనివారం 'నేషనల్ పిక్చర్ ప్యాలెస్' (ఇప్పటి బాడ్వే టాకీస్)లో విడుదలై రెండు వారాలు ఆడింది. ముంబయి నుంచి, అప్పటి మన ఉమ్మడి మద్రాసు రాష్ట్ర రాజధాని చెన్నపట్నానికి వచ్చే లోపల 'భక్తప్రహ్లాద' ఇంకెక్కడెక్కడ ఆడిందో ఆధారాలు లేవు కానీ 'రాజమహేంద్రవరము నందు వరుసగా మూడు వారముల వరకూ ప్రజలనాకర్షించెను... (ఆంధ్రపత్రిక దినపత్రిక 1932 ఏప్రిల్ 2, పేజీ 14) అనే వాక్యం ఒక్కటే మనకు తెలుసు. ఆ ఒక్క వాక్యం మినహా, తెలుగు నేలపై ఏయే ప్రాంతాల్లో , ఏయే తేదీల్లో ఈ తొలి తెలుగు టాకీ ప్రదర్శితమైందో తెలిపే సాక్ష్యాలు దురదృష్టవశాత్తూ ఇప్పటికీ లభించడంలేదు.

కాగా 'భక్తప్రహ్లాద' 1932 ఫిబ్రవరి 6న విడుదలైందనే విషయాన్ని తెలుగు చిత్ర పరిశ్రమ ఇప్పటికీ అంగీకరించడం లేదు. సెప్టెంబర్ 15, 2011న జరిగిన '80 ఏళ్ల తెలుగు టాకీ' సభలో విడుదల తేదీ గురించి ఇంకా పరిశోధనలు జరగాలని మాత్రం సినీ ప్రముఖులు పేర్కొన్నారు.

(6 ఫిబ్రవరి 2013, బుధవారం నాటి ఆంధ్రజ్యోతి దినపత్రిక, సినిమా పేజీలో ప్రచురితం)


Sunday, September 9, 2012

తెలుగు సినీ పరిశ్రమకు హిందూ పత్రిక మేలుకొలుపు

Photo caption -- Who’s the first?File photos of ‘Bhakta Prahlada’ considered the first talkie film in any South Indian language; ‘Sita Kalayanam’ ; ‘Lava Kusa’ ప్రచారంలో ఉన్న చరిత్రను మార్చేస్తూ, తెలుగు సినిమా పుట్టిన రోజుకు సంబంధించి నేను చేసిన పరిశోధనకు మరో గుర్తింపు లభించింది. ఆంగ్ల దినపత్రిక ది హిందూ నా పరిశోధనకు ఐ.ఎస్సై మార్కు వేసింది. తొలి పూర్తి తెలుగు టాకీ, భక్త ప్రహ్లాద విడుదల తేదీ 1931 సెప్టెంబర్ 15 కాదు, వాస్తవంగా అది రిలీజైంది 1932 ఫిబ్రవరి 6న అంటూ ససాక్ష్యంగా నేను నిరూపించిన తీరునూ, వాదననూ ఇవాళ్టి (2012 సెప్టెంబర్ 9, ఆదివారం) ది హిందూ పత్రిక తన సినిమా అనుబంధం సినిమా ప్లస్ లో వివరించింది. సీనియర్ పాత్రికేయులు, రచయిత ఎం.ఎల్. నరసింహం రాసిన ఆ ఆంగ్ల కథనం తాలూకు లింకు, సమాచారం ఈ దిగువన మీ కోసం.... Wake up, industry!!! While the debate about the ‘first south Indian talkie’, is on, there’s a need to archive works of the Telugu film industry for posterity!! Though the 80th year celebrations of Telugu talkie were held on a low key last year, to mark the completion of 75 years since the first Telugu talkie, Bhaktha Prahlada hit the screen, it was celebrated with great pomp and show in 2007 at the Mecca of Telugu cinema, Hyderabad. So when was the Telugu talkie first made? According to popular belief the first Telugu talkie was released on September 15, 1931 and so the function should have been held some time in 2006, but, by sheer coincidence, the three-day fete was inaugurated on January 26, 2007, just four days away from the 75th anniversary of the first Telugu talkie. The film was censored on January 22, 1932. Last September, when senior journalist and film researcher, Dr. Rentala Jayadeva, published his findings on the exact release date of Bhaktha Prahlada doubts were raised by some film critics about the veracity of his claim. According to Rentala’s research, Bhaktha Prahlada was released first in Bombay on February 6, 1932 and later in the Andhra region and on April 2, 1932 in Madras. How could a film censored on January 22, 1932 be released on September 15, 1931? It’s a valid question indeed. Rentala says that it was the heckle of a veteran Tamil film chronicler that made him undertake the arduous task of finding the exact date about the release of the first Telugu talkie. There are newspaper reviews and advertisements to prove the first Tamil talkie, Kalidas , was released on October 31, 1931, but there is no such proof about the first Telugu talkie. The veteran Telugu film-maker, H.M. Reddy, was commissioned by Ardeshir Irani to direct the first Tamil talkie, and this fact might have led some inventive Telugu film personality to presume that he (H.M. Reddy) must have made the Telugu talkie first and then the Tamil movie, Kalidas. This presumption led to the belief that Bhaktha Prahlada was released on September 15, 1931. Critics’ questions whether he had any proof for his claim prompted Rentala to do some research on the issue. “After scouting for evidence in libraries in Chennai, Andhra Pradesh and Mumbai, I finally stumbled upon ‘The Bombay Government Gazette -Part I’ (page no.:313) dated February 4, 1932 at the National Film Archives, Pune, which had the dates of films produced and censored in Bombay. The censor date of Bhaktha Prahlada was given in it as January 22, 1932. The Bombay Chronicle carried an advertisement on January 31, 1932 that the film would be released soon. And it was released on February 6, 1932 at Krishna Cinema on New Charlie Road, Bombay. The Times of India carried a review of the film on the same day of its release as preview show was held before its release. Subsequently, it was released in Andhra and then on April 2, 1932 at the National Picture Palace (later renamed as Broadway Talkies), Madras. All this clearly proves that Bhaktha Prahlada was released only in 1932.” Though Kalidas was hailed as the first Tamil talkie, in which the film’s hero (Srinivasa Rao) speaks and sings in Telugu and the heroine (T.P. Raalakshmi) delivers her dialogue in Tamil and rendered Thyagaraya krithis in Telugu and L.V. Prasad who played a cameo spoke in Hindi, it was not considered a true Tamil talkie by some diehard Tamil film critics. They consider Sampoorna Harischandra , released on April 9, 1932, as the first full-length Tamil talkie. Even The Hindu , a day before the film’s release, reviewed it as the “first Tamil talkie. And funnily the advertisement of Kalidas carried that it is the first Tamil-Telugu talkie.” “On this point, we can still feel proud of the fact that Bhaktha Prahlada was the first complete talkie film in any of the South Indian languages as it was released a couple of months before the full-length Tamil talkie, Harischandra ,” states Jayadeva. Though the Telugu film industry is one of the largest movie producers in the country, unfortunately there is no proper archive to keep track of these facts. Is it not high time the industry took note of this and captured its history for posterity? --- m.l. narasimham THE HINDU daily, Today's Paper » FEATURES » CINEMA PLUS Published: September 9, 2012 Sunday

Tuesday, February 7, 2012

తెలుగు ‘టాకీ’ పుట్టుకపై.... ‘సాక్షి’....లో

ఇది ఇవాళ్టి సాక్షి దినపత్రికలోది...




తెలుగు ‘టాకీ’ పుట్టి 80 ఏళ్ళు!

భారతీయ చలనచిత్ర రంగంలో మూకీలను వెనక్కి నెడుతూ టాకీలు వచ్చింది 1931లో! హిందీ - ఉర్దూల మిశ్రమ భాషలో తయారై, తొలి భారతీయ టాకీ ‘ఆలమ్ ఆరా’ 1931 మార్చి 14న విడుదలైంది. ఆ తరువాత మరో ఏడు నెలలకు కానీ, మన దక్షిణాది భాషలలో మాట్లాడే టాకీ చిత్రాలు రాలేదు. తొలి దక్షిణ భారతీయ భాషా చిత్రం ‘కాళిదాస్’ 1931 అక్టోబర్ 31న విడుదలైంది. తెలుగు, తమిళ భాషలు రెండూ ఈ సినిమాతోనే తెరపై తొలిసారిగా వినిపించినప్పటికీ, ఎక్కువగా తమిళంలోనే మాటలు,పాటలున్నాయి కాబట్టి, తమిళులు దాన్ని తమ లెక్కలో వేసుకొని,‘కాళిదాస్’ ను తొలి తమిళ టాకీగా చెప్పుకొంటున్నారు. కానీ, నిజానికి అప్పట్లో ఆ చిత్రానికి ‘‘తమిళ - తెలుగు భాషల్లో మాట్లాడే చిత్రం’’ అంటూనే ప్రకటనలిచ్చారు.

ఇక, పూర్తిగా తెలుగులోనే సంభాషణలున్న తొలి టాకీ ‘భక్త ప్రహ్లాద’. ఇంతవరకూ ఆ చిత్రం సరైన విడుదల తేదీ ఏమిటన్నది ఎవరికీ తెలియదు. ‘కాళిదాస్’ 1931 అక్టోబర్ చివరలో వచ్చింది కాబట్టి, దానికి కనీసం నెలన్నర ముందు 1931 సెప్టెంబర్ 15న తొలి తెలుగు టాకీ విడుదలైనట్లు అందరూ భావిస్తున్నారు. ఏటేటా సెప్టెంబర్ 15ను ‘తెలుగు సినిమా జన్మదినం’గా జరుపుకొంటున్నారు. కానీ, ఈ పరిశోధకుడి అన్వేషణలో బయటపడ్డ వాస్తవాలు ఇందుకు విరుద్ధంగా ఉన్నాయి.

దక్షిణాది భాషల్లో వచ్చిన తొలి టాకీలైన ‘కాళిదాస్’కూ, ‘భక్త ప్రహ్లాద’కూ రెండింటికీ దర్శకుడు ఒకరే. ఆయనే హెచ్.ఎం. రెడ్డి. తొలి తమిళ - తెలుగు టాకీ ‘కాళిదాస్’ 1931 అక్టోబర్ 31న విడుదలైతే, అంతకన్నా ముందే రిలీజైనట్లు ప్రచారంలో ఉన్న పూర్తి తెలుగు టాకీ ‘భక్త ప్రహ్లాద’ సెన్సారైందే - 1932 జనవరి చివరలో! ఆ జనవరి 22న ‘బొంబాయి బోర్డ్ ఆఫ్ ఫిల్మ్ సెన్సార్స్’ సెన్సారింగ్ చేసి, అదే తేదీన సెన్సార్ సర్టిఫికెట్ ను కూడా జారీ చేసింది. దీన్నిబట్టి, ఒకటి స్పష్టం. ‘భక్త ప్రహ్లాద’ 1931 సెప్టెంబర్ మధ్యలో విడుదల కాలేదు. ఇక, దర్శకుడు హెచ్.ఎం. రెడ్డి సైతం సగం తమిళం - సగం తెలుగు మాటలున్న ‘కాళిదాస్’ విడుదలై విజయవంతమయ్యాకే, ఆ ఉత్సాహంతో పూర్తి తెలుగు టాకీ ‘భక్త ప్రహ్లాద’ను రూపొందించినట్లు ఆ రోజుల్లోనే ఇంటర్వ్యూల్లో చెప్పారు. హెచ్.ఎం. రెడ్డితో అనుబంధం... తొలి నాళ్ళ టాకీలైన ‘ఆలమ్ ఆరా’, ‘కాళిదాస్’, ‘భక్త ప్రహ్లాద’లు మూడింటిలో పనిచేసిన సంబంధం ఉన్న ఎల్.వి. ప్రసాద్ సైతం ఆ వరుసే చెప్పారు. 1930ల తరం దర్శకుడు పి. పుల్లయ్య కూడా ఆ క్రమాన్నే పేర్కొనడం మరో ధ్రువీకరణ.

మరి ఇంతకీ, ‘భక్త ప్రహ్లాద’ అసలు సిసలు విడుదల తేదీ ఏమిటన్నట్లు? అది - 1932 ఫిబ్రవరి 6. అంటే ఈ 2012 ఫిబ్రవరితో పూర్తి తెలుగు టాకీ చిత్రానికి 80 ఏళ్ళు నిండుతున్నాయి. ఈ సాక్ష్యాధారాలను బట్టి, సగం తమిళం - సగం తెలుగు సినిమా వచ్చిన తరువాతే, పూర్తి తెలుగు టాకీ విడుదలైందనీ, తెలుగు సినిమా పుట్టిన రోజు సెప్టెంబర్ 15 కాదు, ఫిబ్రవరి 6 అనీ తేలిపోయింది. ఇకనైనా, తెలుగు సినిమాకు సరైన తేదీనే జన్మదినం జరుపుకోవడం విధాయకం!



- డాక్టర్ రెంటాల జయదేవ

Monday, February 6, 2012

తెలుగు టాకీకి అసలు సిసలు 80 ఏళ్ళు ఇవాళే! - 'ఈ' టి.వి.లో వచ్చిన స్టోరీ

ఈనాడు టెలివిజన్ చానల్ తమ రెండు చానళ్ళలోనూ ('ఈ' టి.వి. తెలుగులో, 'ఈ' టి.వి.-2లో) కూడా ఈ అంశంపై నా పరిశోధనను పేర్కొంటూ, కథనాలు ప్రసారం చేసింది. 'ఈ' టి.వి. - 2 చానల్ ఇవాళ ప్రసారం చేసిన ప్రత్యేక వార్తా కథనం లింకు ఇదుగో....